Welke fiets past bij u? Eerst het gebruik, dan de framemaat

Begin bij uw werkelijke afstand, niet bij de fiets die u mooi vindt

Het CBS publiceert hoeveel inwoners van Nederland fietsen. Voor 2023 komt dat voor personen van 6 jaar en ouder uit op gemiddeld 2,9 kilometer per dag, 1.065 kilometer per jaar en 266 fietsritten per jaar. Dat is ongeveer 4 kilometer per rit.

Dat gemiddelde is geen voorschrift, maar wel een nuchtere maatstaf. Wie zichzelf hoort zeggen dat hij straks dagelijks 20 kilometer gaat fietsen, koopt een fiets voor 7.300 kilometer per jaar. Wie zijn agenda van de afgelopen maand naloopt en op 266 ritten van 4 kilometer uitkomt, koopt er een voor 1.065 kilometer per jaar, en dat is een heel andere fiets.

Het verschil zit vooral in de aandrijving en de remmen. Onder ongeveer 2.000 kilometer per jaar gaat een naafversnelling met een gesloten kettingkast jaren mee zonder dat u er iets aan doet. Boven die afstand wordt een derailleur met een smalle ketting aantrekkelijker, juist omdat u hem dan toch regelmatig schoonmaakt.

Framemaat: twee metingen, geen gokwerk

De enige meting die u zelf nodig hebt is de binnenbeenlengte: zonder schoenen tegen de muur staan, een boek horizontaal in het kruis, en de afstand van vloer tot bovenkant boek meten. Doe die meting twee keer; een verschil van 2 centimeter in de meting geeft een verschil van bijna 2 centimeter in de zadelhoogte.

Uit die ene maat volgen de twee getallen die ertoe doen. De zadelhoogte, gemeten van het midden van de trapas tot de bovenkant van het zadel, komt ruwweg uit op binnenbeenlengte maal 0,885. De framemaat van een stadsfiets ligt ongeveer 26 centimeter onder de binnenbeenlengte, die van een racefiets ongeveer 35 centimeter.

Een frame dat één maat te groot is, kunt u niet wegstellen: het stuur blijft te ver weg en de overstap blijft te hoog. Een frame dat één maat te klein is, valt meestal wel op te lossen met een langere zadelpen en een langere stuurpen. Bij twijfel is de kleinere maat daarom de verstandigere gok.

Verlichting hoort bij de fiets, niet bij de accessoires

Artikel 35 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 schrijft voor dat een fiets bij nacht of bij slecht zicht overdag een wit of geel licht aan de voorzijde voert en een rood achterlicht aan de achterzijde. Lid 2 staat toe dat het voorlicht op de borst van de bestuurder wordt gedragen, lid 4 dat het achterlicht op de rug wordt gedragen.

Artikel 35a voegt daaraan toe dat de verlichting andere weggebruikers niet mag verblinden en dat het achterlicht niet mag knipperen. Dat is de reden waarom een knipperend achterlicht dat u in een webwinkel koopt, in Nederland niet als voorgeschreven achterlicht telt.

Praktisch betekent dit dat u bij elke fiets de verlichting meeneemt in de aanschafprijs. Een naafdynamo met vaste verlichting kost bij aankoop ongeveer € 120 extra en gaat daarna jarenlang zonder batterijen mee; losse accuverlichting kost ongeveer € 45 en vraagt elke paar weken een laadbeurt.

• Wit of geel licht aan de voorzijde, rood licht aan de achterzijde
• Het voorlicht mag op de borst en het achterlicht op de rug worden gedragen
• Het achterlicht mag niet knipperen en de verlichting mag niet verblinden
• Naafdynamo met vaste verlichting: ongeveer € 120 extra, daarna geen batterijkosten
• Losse accuverlichting: ongeveer € 45, met een laadbeurt om de paar weken

Stalling en weer bepalen welk onderhoudsregime u aankunt

Een fiets die buiten staat, in de regen en in de winter, slijt sneller op precies drie plekken: de ketting, de remkabels en de lagers. Een gesloten kettingkast, een naafversnelling en een trommel- of rollerbrake houden die drie plekken grotendeels droog en vragen daardoor weinig aandacht.

Een fiets met een open derailleur en velgremmen is lichter, goedkoper bij dezelfde kwaliteit en prettiger op langere afstanden, maar vraagt om de twee weken aandacht zodra hij buiten staat. Dat is 10 minuten werk per keer, ofwel ongeveer 4 uur per jaar.

De vraag is dus niet welk systeem beter is, maar welk systeem u werkelijk onderhoudt. Wie geen schuur heeft en niet elke twee weken 10 minuten aan de ketting besteedt, is met een gesloten kettingkast structureel goedkoper uit, hoeveel de fiets ook kostte.

De volgorde waarin u de knoop doorhakt

Stap één: tel uw ritten van de afgelopen maand en vermenigvuldig met 12. Komt u onder 2.000 kilometer per jaar, dan is een stadsfiets met naafversnelling in vrijwel alle gevallen de goedkoopste oplossing over 10 jaar.

Stap twee: meet uw binnenbeenlengte en zoek de bijbehorende framemaat op in de tabel hierboven. Neem bij twijfel de kleinere maat. Stap drie: tel de verlichting, het slot en de eerste onderhoudsbeurt bij de aanschafprijs op, want die drie samen zijn al snel € 200.

Pas daarna kijkt u naar modellen. In de rekenmodule voor kosten per gebruik op deze site kunt u uw eigen jaarafstand en uw eigen afschrijvingstermijn invullen; het verschil tussen 1.065 en 3.000 kilometer per jaar verandert de rangorde van de vier typen volledig.

Voordat u koopt

• Tel uw ritten van de afgelopen maand en vermenigvuldig met 12 om uw werkelijke jaarafstand te krijgen
• Meet uw binnenbeenlengte twee keer en bereken de zadelhoogte als binnenbeenlengte maal 0,885
• Zoek de framemaat op in de tabel en kies bij twijfel de kleinere maat
• Controleer of de zadelpen op uw zadelhoogte nog voorbij de minimummarkering steekt
• Tel verlichting, slot en de eerste onderhoudsbeurt bij de aanschafprijs op
• Kies een gesloten kettingkast als de fiets buiten staat en u geen 10 minuten per twee weken aan de ketting besteedt
• Noteer de aankoopdatum, want het eerste jaar met omgekeerde bewijslast telt bij een klacht

Vragen die lezers stellen

Is een bel verplicht in Nederland?

Het RVV 1990 regelt in artikel 35 de verlichting van de fiets, met een wit of geel voorlicht en een rood achterlicht, en in artikel 35a dat de verlichting niet mag verblinden en niet mag knipperen. Over een bel staat daar niets. Wij noemen hier alleen wat wij in de officiële tekst zelf hebben gelezen.

Hoe weet ik of een frame te groot is?

Twee controles. Ga met platte voeten over het frame staan: bij een herenframe hoort er ruimte tussen kruis en bovenbuis te zitten. Zet daarna het zadel op binnenbeenlengte maal 0,885 en kijk of de zadelpen nog voorbij zijn minimummarkering steekt. Moet u dieper, dan is het frame te groot.

Verdient een e-bike zich terug ten opzichte van een gewone fiets?

In geld zelden. Een e-bike van € 2.400 over 8 jaar kost € 300,00 per jaar, tegenover € 70,00 voor een stadsfiets van € 700 over 10 jaar. Dat verschil van € 230,00 per jaar wint u niet terug op onderhoud of stroom; de stroom is ongeveer € 2,75 per jaar bij 1.065 kilometer. U koopt er afstand en gemak mee, geen besparing.

Mag ik een fiets terugsturen als hij toch niet past?

Bij een aankoop op afstand hebt u 14 dagen bedenktijd vanaf de levering, daarna nog 14 dagen om terug te sturen, en moet de verkoper binnen 14 dagen terugbetalen. Had de verkoper vooraf niet gemeld dat de retourkosten voor u zijn, dan betaalt hij die zelf. In een winkel geldt die bedenktijd niet.

Geldt er maar 2 jaar garantie op een fiets?

Nee. Naast de garantie van verkoper of fabrikant, die vaak 2 jaar duurt, geldt altijd de wettelijke garantie. De ACM schrijft dat de wet geen vaste duur noemt en dat het soort product, de prijs en het merk bepalen hoelang u mag verwachten dat iets meegaat. Bij een dure fiets is dat duidelijk langer dan 2 jaar.

Bronnen

1. CBS — Hoeveel fietsen inwoners van Nederland? (2,9 km per dag, 1.065 km en 266 ritten per jaar, 2023, 6 jaar en ouder) — gecontroleerd 2026-11-03
2. Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990, artikel 35 en 35a over fietsverlichting — gecontroleerd 2026-11-03
3. ACM ConsuWijzer — Garantie maar 2 jaar? Vaak niet waar — gecontroleerd 2026-11-03
4. ACM ConsuWijzer — Bedenktijd bij een aankoop op afstand — gecontroleerd 2026-11-03